چهارشنبه, 3 ارديبهشت 1393

عنوان : فوايد اهداي خون
تاريخ :
 ۱۳۸۷/۰۷/۲۷ 
ساعت : ۱۵:۱۶:۴۱

دكتر سيامك اسدي

پزشك واحد آموزش، جذب و حفظ اهداكنندگان

 

فوايد اهداي خون

در نوشته ها و گفته هاي پزشكان و ديگر دست اندركاران سلامت جامعه هر از گاهي فوايد اهداي خون مانند تاثير اهداي خون در كاهش احتمال ابتلا به  بيماري‌هاي قلبي-عروقي، اثر اهداي خون در كاهش غلظت خون و ... مورد اشاره قرار مي گيرد. بسياري از بيماران هم  پزشك معالج  خود را در اين زمينه مورد سؤال قرار مي دهند.

ما با همان قطعيتي كه به بيماران و مخاطبان خود مي گوييم براي جلوگيري از ابتلا به به بيماريهاي قلبي-عروقي سيگار نكشند، نمي توانيم بگوييم براي همين منظور سالي چند بار اقدام به اهداي خون كنند.

پاسخ دادن به اين پرسش ها نياز به دقت بيشتر دارد.گذشته از ميزان درستي و نادرستي پاسخ ها و  مزاياي بر شمرده براي اهداي خون اين شيوه ازترويج اهداي خون مي تواند منجر به كاهش كيفيت  خون و فرآورده هاي خوني شود و سلامت بيماران گيرنده خون را بامخاطراتي مواجه کند.

براي آموزش فرهنگ اهداي خون سالم در جامعه بايد از توسل به روش هاي تبليغاتي عامه پسند پرهيز كرد. اهداي پولي و اهداي خون جايگزين كه در آنها هم سلامت اهداكننده و هم سلامت بيمار گيرنده خون موردتهديد است ، در كشور ما حذف شده چرا كه تنها روش مطلوب براي تامين خون و فرآورده هاي خوني سالم  استفاده از خون اهداكنندگان داوطلب است ، چون اهداكنندگان داوطلب  انگيزه اي براي پنهان كردن رفتارهاي پرخطر خود ندارند. آنها نه به خاطر پول ونه از روي اجبار و اضطرار بلكه با انگيزه انسان دوستانه خون اهدا مي كنند .

 وقتي افراد براي نفع شخصي مانند دريافت خدمات سلامتي، آزمايش هاي رايگان، معاينات رايگان ،كاهش غلظت خون وباورهايي از اين دست اقدام به اهداي خون كنند،  اصل داوطلبانه بودن اهداي خون ناديده گرفته مي شود و پزشكان هم  بايد از سوق دادن اين افراد به مراكز انتقال خون پرهيزکنند.

در تعريف اهداي داوطلبانه تاكيد شده كه اهداي خون باید بدون دريافت پول،  پاداش،نفع شخصي،اجبار و اضطرار و صرفا با انگيزه دگر خواهانه و بشر دوستانه باشد. از اين رو سازمان انتقال خون درآموزش هاي عمومي خود تاكيدي روي فوايد درماني اهداي خون ندارد. اگر چه تنها منبع خون وفرآورده هاي آن جمعيت اهداكنندگان هستنند ومراكز انتقال خون هميشه به وجود اهداكننده ها نياز دارند، اما جذب اين اهداكنندگان بدون رعايت اصول علمي واخلاقي در نهايت مخاطرات وتبعات زيادي براي بيماران گيرنده خون و هزينه هاي فراواني براي سازمان انتقال خون دارد.

يكي از اهداف معاينات پزشكي و آموزش هاي مربوط به اهداكنندگان قبل ازخون گيري  آن است كه اهداي خون ضرري براي خود اهداكننده نداشته باشد.يعني تامين سلامت بيماران گيرنده خون و تضمين سلامت اهداكنندگان خون جزء وظايف مراكز انتقال خون است.

در حال حاضر يكي از روشهاي اهداي خون كه متاسفانه ممكن است تحت پوشش اهداي داطلبانه هم انجام شود اهداي خون به منظورانجام آزمايش است. افرادي كه رفتارهاي پر خطر دارند بايد به جاي اهداي خون با حفظ صداقت جهت بررسي وضعيت سلامتي خود به مراكز مشاوره وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشكي مراجعه کنند و تا زماني كه سازمان انتقال خون تعيين كرده است از اهداي خون پرهيز كنند. مثلا كساني كه روابط جنسي خارج از حريم خانواده دارند به مدت يكسال وكساني كه سابقه تزريق مواد مخدر دارند براي هميشه از اهداي خون معاف مي شوند.

 باتوجه  به وجود دوره پنجره در مورد بيماريهاي ويروسي قابل انتقال از طريق خون  مانند ايدز، هپاتيتB و هپاتيتC كه در آن مقطع زماني شناسائي موارد آلوده ممكن نيست آموزش هاي عمومي نبايد به گونه اي باشد كه افراد بيمار يا افراد داراي رفتارهاي پر خطر را به مراكز انتقال خون هدايت كند.به عبارت بهتر اهداكنندگان خون بايد از ميان افراد سالم و جمعيت هاي كم خطر انتخاب شوند و وظيفه اصلي مراكز انتقال خون تامين خون وفراورده هاي خوني سالم است نه ارائه خدمات سلامتي؛  آزمايشگاهي و ...

 



بازگشت           چاپ چاپ     
 
پورتال سازمان انتقال خون ايران